Phân tích đánh giá trung bình kiểm định One-Sample T Test trong SPSS

“Kiểm định One Sample t-test trong SPSS: Cách thức và ứng dụng”

Phân tích mẫu một mẫu T-Test

Một phân tích mẫu một mẫu T-Test là một phương pháp thống kê được sử dụng để so sánh trung bình của hai nhóm độc lập. Nó được sử dụng để xác định xem có sự khác biệt ý nghĩa giữa hai nhóm hay không. Trong phân tích này, chúng ta giả định rằng các quan sát trong từng nhóm tuân theo phân phối chuẩn.

Đầu tiên, chúng ta cần xác định giả thuyết về sự khác biệt trung bình giữa hai nhóm. Giả thuyết không có sự khác biệt được gọi là “giả thuyết không” (null hypothesis), còn giả thuyết về sự khác biệt được gọi là “giả thuyết” (alternative hypothesis). Sau đó, chúng ta thu thập dữ liệu từ hai nhóm và tính toán trung bình của từng nhóm.

Quy trình phân tích:

  1. Xác định giả thuyết: Chúng ta cần xác định giả thuyết không và giả thuyết.
  2. Thu thập dữ liệu: Chúng ta thu thập dữ liệu từ hai nhóm và ghi lại các giá trị quan sát.
  3. Tính toán trung bình: Chúng ta tính toán trung bình của từng nhóm.
  4. Tính toán độ lệch chuẩn: Chúng ta tính toán độ lệch chuẩn của từng nhóm.
  5. Tính toán giá trị kiểm định: Chúng ta tính toán giá trị kiểm định T-Test bằng cách so sánh trung bình và độ lệch chuẩn của hai nhóm.
  6. Đưa ra kết luận: Dựa vào giá trị kiểm định, chúng ta có thể xác định xem có sự khác biệt ý nghĩa giữa hai nhóm hay không. Nếu giá trị p nhỏ hơn một ngưỡng xác định (thường là 0.05), chúng ta có thể bác bỏ giả thuyết không và chấp nhận giả thuyết. Ngược lại, nếu giá trị p lớn hơn ngưỡng, chúng ta không có đủ bằng chứng để bác bỏ giả thuyết không.

Ví dụ:

Giả sử chúng ta muốn xem xét sự khác biệt trong điểm số thi của nam và nữ sinh viên. Giả thuyết không có sự khác biệt là “Trung bình điểm số thi của nam và nữ sinh viên không khác nhau” và giả thuyết về sự khác biệt là “Trung bình điểm số thi của nam và nữ sinh viên khác nhau”. Chúng ta thu thập dữ liệu từ hai nhóm và tính toán trung bình điểm số thi của từng nhóm.

Sau đó, chúng ta tính toán độ lệch chuẩn của từng nhóm và tính toán giá trị kiểm định T-Test. Nếu giá trị p nhỏ hơn 0.05, chúng ta có thể kết luận rằng có sự khác biệt ý nghĩa giữa hai nhóm trong điểm số thi.

Minh họa thực hành One-Sample T Test trong SPSS

Giả định của phép kiểm này là mẫu phải có phân phối chuẩn. Tuy nhiên các bài nghiên cứu thường bỏ qua điều này, nên các bạn cứ chạy bình thường nhé!

Sử dụng bộ dữ liệu data22.sav. 1 số thông tin về bộ dữ liệu như sau

+ gồm 200 quan sát là 200 khách hàng

+ các thông tin gồm: giới tính, tuổi, học vấn

+ đo lường mức độ hài lòng về dịch vụ vào tháng 3 và tháng 6 theo thang điểm 10

Bộ dữ liệu sẽ được sử dụng nhiều trong các bài viết thuộc seri này.

Bài toán

Tính điểm trung bình sự hài lòng vao tháng 3 được kết quả như sau

Nhìn thấy điểm trung bình của mẫu là 7.56. Bay giờ muốn suy luận cho tổng thể, ta thử trả lời 2 câu hỏi sau

  1. Có thể cho rằng trung bình điểm hài lòng là 8 được không
  2. Có thể cho rằng trung bình điểm hài lòng lớn hơn 7 điểm được không?

Để giải quyết bài toán 1 ta thực hiện kiểm định cặp giả thuyết sau

Lấy mức ý nghĩa α. Thực hiệm kiểm định One sample t test.

Nếu sig <α ta bác bỏ H0, ngược lại ta chấp nhận H0

Trong trường hợp này α=0.05, µ0=8

Thực hiên trên SPSS như sau

Bước 1: Analyze > Compare means > One sample t test

Bước 2

Đưa biến cần test, ở đây là HAILONG_T3 vào ô test variable. Trên thực tế tá có thể test nhiều biến cùng lúc

Đưa giá trị µ0 vào ô Test value, ở đây µ0=8

Các lựa chọn khác tạm thời không cần quan tâm

Bước 3: Đọc kết quả

ở đây giá trị sig =0.001 <0.05, như vậy ta bác bỏ H0, như vậy không thể cho rằng điểm hài lòng trung bình tháng 3 là 8 được.

Để giải quyết bài toán 2 ta thực hiện kiểm định cặp giả thuyết sau

Lấy mức ý nghĩa α. Thực hiệm kiểm định One sample t test.

Do phần mềm không tính cho ta giá trị sig của kiểm định này, nhưng nó lại tính cho ta trị thống kê t.

Ta nhớ lại kiến thức thống kê một chút. H0 bị bác bỏ khi tqs >t(k,α), ở đây k là số bậc tự do hiển h=thị ở ô df, chính bằng cỡ mẫu -1 còn αà mức ý nghĩa. Các giá trị t có thể được tra cứu ở link sau: https://www.manhhungdigi.com/bang-tinh-san-1-so-phan-phoi-thong-ke-pho-bien/

Trong trường hợp này α=0.05, µ0=7

Kết quả cho t=4.406. Tra bảng thì t(199, 0.05)= 1.651. Như vậy tqs nằm trong miền bác bỏ, vậy ta bác bỏ H0 và có thể cho rằng trung điểm hài lòng là trên 7.